عدالت گسترى در حكومت مهدوى

ارسال شده توسط admin در تاریخ: 05 آوریل 2016

عدالت گسترى در حكومت مهدوى

نویسنده: سید حسین اسحاقی

امام مهدى(عج) پيام ‏آور عدالت

در دوران ظهور، اصل عدالت در همه مسائل كلى و فرعى هستى جريان مى‏ يابد، به‏ گونه ‏اى كه هيچ ستمى به احدى روا نمى ‏شود، چنان‏كه امام رضا(ع) مى ‏فرمايد:

خدا به وسيله وى زمين را از هرگونه ستمى پاك مى ‏گرداند و آن‏گاه كه ظهور كند، قانون عادلانه را در بين مردم رواج مى ‏دهد؛ در نتيجه، هيچ كس به كس ديگر ظلم روا نمى ‏دارد.

 

(كمال الدين، ج 2، ص 372)

امام كاظم(ع) درباره آيه كريمه «يُحيىِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها؛ زمين را پس از مردن زنده مى ‏كند» (روم: 24) فرمود:

اين زنده كردن زمين با باران نيست، بلكه خداوند مردانى را برمى ‏انگيزد تا عدالت را زنده كنند، پس زمين در پرتو عدل زنده مى ‏شود و بى‏ گمان، اجراى حد خدا در زمين، مفيدتر از چهل روز بارندگى است.
(مكيال المكارم، ج 1، ص 81)

آن‏گاه كه روزگار حاكميت آن امام موعود فرا رسد، طعم شيرين عدالت به همه جهانيان چشانده مى ‏شود. امام باقر(ع) در اين‏باره مى ‏فرمايد:

پس از ظهور مهدى(عج) هيچ حقى از كسى بر عهده ديگرى نمى ‏ماند، مگر آنكه آن حضرت آن را مى ‏ستاند و به صاحب حق مى ‏دهد.
(تفسير عياشى، ج 1، ص 62)

امنيت، يكى از شاخصه‏ هاى حكومت مهدوى

يكى از ويژگى ‏هاى حكومت حضرت مهدى(عج)، برقرارى صلح و امنيت است، همان‏گونه كه امام حسن مجتبى(ع) در حديثى مى ‏فرمايد:

«در دوران سلطنت و دوران فرمان‏روايى او، درندگان با يكديگر آشتى مى‏كنند
(طبرسى، احتجاج، ج 2، ص 291)

افزون بر روايت‏ها، در بسيارى از كتاب‏هاى آسمانى هم بر اين امر تصريح شده است، براى مثال در كتاب اشعياى نبى آمده است:

مسكينان را به عدالت داورى خواهد كرد، براى مظلومان زمين به راستى حكم خواهد كرد، گرگ با بره سكونت خواهد كرد و پلنگ با بزغاله خواهد خوابيد و گوساله پروارى و شير با هم و طفل كوچك، آنها را خواهد راند. در تمام كوه مقدس من، ضرر و فسادى نخواهند كرد، زيرا جهان از معرفت خداوند پر خواهد شد.
(«عهد عتيق» اشعياى نبى، فصل 11، بند 1 – 10)

نبى مكرم اسلام در بيانى كوتاه، امنيت و آرامش را اين‏گونه نشان مى‏دهد:

«زنى بر هودجى نشسته، از حجاز تا عراق در كمال آسايش طى طريق مى ‏كند و از چيزى نمى ‏هراسد.»
(كنزالعمال، ج 14، ص 572)

و امام باقر(ع) در فرازى ديگر مى‏ فرمايد: «حتى لا يُرى اَثَرٌ مِنَ الظلم؛ تا جايى كه ديگر نشانى از ظلم ديده نمى‏شود.»
(طبرسى، تفسير مجمع البيان، ج 7، ص 88)

امام صادق(ع) نيز گستره عدل مهدوى را در جمله‏ اى بسيار زيبا اين‏گونه بيان مى ‏كند: «به خدا سوگند! عدالت او در داخل خانه‏ هايشان به آنها مى ‏رسد، همان‏گونه كه سرما و گرما به داخل خانه ‏هايشان نفوذ مى ‏كند.»
(نعمانى، الغيبة، ص 297)

اينها اندكى از بسيار و قطره‏اى از درياى روايت‏هاى وارد شده از امامان نور است درباره گستره عدلِ تنها بازمانده حجج الهى و تنها ذخيره پروردگار براى نمايش عدل و داد بر فراز پهن دشت جهان.

عدالت فراگير مهدوى

با ظهور مهدى(عج) عدالت و امنيت، فرجامى خوش مى ‏يابد. امام على(ع) درباره عدالت گسترى و ايمنى عصر ظهور و سرشارى آن دوره از اين بركت‏ها، مى ‏فرمايد:

اگر به تحقيق قائم ما قيام كند، به واسطه ولايت و عدالت او، آسمان آن‏چنان كه بايد ببارد مى‏ بارد و زمين نيز رستنى ‏هايش را بيرون مى ‏دهد و كينه از دل‏هاى بندگان زدوده مى ‏شود و ميان دد و دام آشتى برقرار مى ‏شود، به گونه ‏اى كه يك زن ميان عراق و شام پياده خواهد رفت و آسيبى نخواهد ديد و هر جا قدم مى ‏گذارد، همه سبزه و رستنى است.
(تحف العقول، ص 110)

از اين دسته روايات‏ها برمى ‏آيد كه در حكومت مهدى(عج)، عدالت فراگير است و همه بهره ‏هاى آسمان و زمين بدون تبعيض نصيب همگان خواهد شد، همان‏گونه كه امام حسين(ع) در فرازى مهم مى ‏فرمايد: «هنگامى كه قائم قيام مى ‏كند، عدل گسترده مى ‏شود و اين گستردگى عدالت، نيكوكار و فاجر را دربرمى ‏گيرد.»
(بحارالانوار، ج 27، روايت 24، ص 90)

از ديگر نشانه‏ هاى بى ‏نظير حكومت مهدوى، تقسيم درست و برابر بيت ‏المال و اموال مشترك عمومى است، چنان‏كه امام باقر(ع) فرموده است:

وقتى قائم اهل بيت قيام كند، [بيت المال] را با مساوات تقسيم مى ‏كند و نسبت به شهروندان عدل مى ‏ورزد. پس هر كس او را اطاعت كند، خدا را اطاعت كرده است و سركشى نسبت به او، همانند سركشى و گناه نسبت به خداست.
(همان، ج 52، روايت 103، ص 350)

بديهى است كه عدالت گسترى حضرت مهدى(عج) خود، زمينه ‏ساز تقويت و پايندگى مشروعيت حكومت ايشان خواهد بود و دل‏هاى بيشتر مردم را جذب خواهد كرد. پيامبر گرامى اسلام در اين‏ باره روايت مى ‏كند:

«وى زمين را از عدل و قسط پر مى ‏كند، همان‏گونه كه از ستم و جفاكارى پر شده بود. هم، ساكنان آسمان و هم، ساكنان زمين از او خشودند.»
(همان، ج 1، ح 11، ص 591)

عدالت و امنيت، همواره از آرزوهاى ديرينه ساكنان زمين و سرلوحه دعوت انبيا و اولياى الهى بوده است كه سرانجام، امام عصر(عج) اين نهضت را به اذن خداوند با خوشى به پايان خواهند برد و فرد فرد آدميان بدون هيچ‏گونه تبعيض و گزينشى، طعم شيرين عدالت و امنيت مهدوى را خواهند چشيد. آسمان‏ها و زمين نيز با پيشه كردن عدالت، همه نعمت‏هاى خود را در اختيار بشر قرار مى ‏دهند و ترس و ناامنى و بى‏ عدالتى، جاى خود را به آرامش و عدل خواهد داد. عدالت مهدوى حكم مى ‏كند كه ملاك گزينش كارگزاران نيز شايستگى و كاردانى آنها باشد.

فقرزدايى در حكومت مهدوى

اسلام با پذيرش كامل «معيار نياز» كه مبتنى بر حق زندگى براى همگان است، تداوم فقر را تحمل نمى ‏كند و با آن به شدت مبارزه مى ‏كند. يكى از نگرانى ‏هاى بزرگ اولياى الهى، پيامبر گرامى اسلام و اميرمؤمنان على(ع)، در تمامى لحظه‏ هاى زندگى‏شان اين بود كه فقر و نابرابرى را از چهره افراد جامعه بزدايند و از راه كسب و كار آبرومندانه و به كارگيرى سياست‏هاى صحيح اقتصادى، درآمدى كافى و حلال براى مردم فراهم شود.

حكومت حق، شرايطى را ايجاد مى ‏كند كه در آن، مردم كمترين امكانات اساسى زندگى را داشته باشند و براى همه كسانى كه جوياى كارند، امكان كار فراهم باشد و افرادى هم كه درآمد كافى ندارند يا به هر علتى نمى ‏توانند كار كنند، درآمدى به اندازه نيازشان دريافت كنند.

امام على(ع) در دوران حكومت كوتاه خود، دست كم در كوفه جزئى ‏ترين امكانات اساسى را براى عموم مردم تأمين كرد، چنان كه خود مى ‏فرمود:

«كسى در كوفه نيست كه در رفاه به سر نبرد، حتى پايين ‏ترين افراد نان گندم مى ‏خورد، سرپناه دارد و از آب گوارا مى ‏نوشد.»
(همان، ج 40، ص 327)

امام زمان(عج) نيز پس از امامان معصوم: در زدودن فقر مى ‏كوشد و نه تنها فقر را كاهش مى‏ دهد، بلكه به حذف كامل آن توفيق مى ‏يابد. از يك سو سرمايه ‏هاى مادى فزونى مى ‏يابد و رشد اقتصادىِ پايدار پديد مى‏ آيد و از دگر سو اين امكانات، عادلانه توزيع مى ‏شود و فشار و ستم سودجويان زياده‏خواه از بين مى‏ رود. سرانجام، مردم نيز سرشار از روحى الهى و آراسته به اخلاق و معرفت و تقوا مى‏ شوند، چنان‏كه دامنه حرص و آز كه سرچشمه گناهانى چون تكاثر و بخل و احتكار و تنازع است، برچيده مى ‏شود.

از پيامبر اكرم(ص) روايت است: «در زمان مهدى(عج) مال خرمن مى ‏شود، هر كس نزد مهدى آيد و گويد به من مالى ده! مهدى بى ‏درنگ بگويد بگير.»
(بحارالانوار، ج 51، ص 88)

و اينكه خود مردم هم نيازهاى يكديگر را با جان و دل برآورده مى ‏كنند. از امام باقر(ع) در اين ‏باره سخنى هست كه:

هنگامى كه قائم(ع) قيام كند، رفاقت و دوستى خالصانه (در ميان مردم) رايج مى ‏شود. اگر مردى دست در جيب برادرش فرو بَرَد و به اندازه نيازش بردارد، برادرش او را منع نمى‏ كند.
(همان، ج 52، ص 372)

عزل و طرد كارگزاران ناصالح

منش رفتارى اميرالمؤمنين على(ع) با كارگزاران خود، از نمونه ‏هاى عالى تأكيد عملى امامان معصوم بر لزوم عدالت ‏گسترى كارگزار است. برخوردهاى آموزنده حضرت با برخى از كارگزاران خطاكار حتى در خطاهاى كوچك، از نمونه‏ هاى شايان ذكر در سيره ايشان است، براى مثال مى ‏توان به نامه توبيخ‏ آميز آن حضرت به عثمان بن حنيف، والى بصره به خاطر شركت در مجلس ميهمانى يكى از اشراف بصره اشاره كرد.
(نك: نهج ‏البلاغه، نامه 53)

اين‏گونه دقت و بررسى در عملكرد كارگزاران، از عدالت و سلامت فكرى و عملى حكومت حكايت دارد.
درباره كارگزاران حكومت حضرت حجت(عج) پس از ظهور نيز اوصافى در برخى روايت‏ها آمده است كه هم نشان از عدالت و تقواى كم ‏نظير آنان دارد و هم از صلاحيت و تلاش و استقامت آنان سخن مى ‏گويد.

امام سجاد(ع) درباره ياوران و كارگزاران حضرت حجت مى ‏فرمايد:

هنگامى كه قائم ما قيام كند، خداوند از دل‏هاى شيعيان ما دفع آفت كند و دل‏هايشان را چون پاره ‏هاى آهن كند و قوّت يك تن از آنان را همچون قوّت چهل مرد سازد و آنان حاكمان الهى بر روى زمين باشند.
(بحارالانوار، ج 52، ص 317)

امام صادق(ع) نيز در توصيف آنان فرموده است:

همانا يكى از آنان، قوّت چهل مرد دارد و قلبش از پاره‏ هاى آهن محكم‏تر است. اگر بر كوه‏هاى آهن عبور كنند، آنها را (مى ‏توانند از جاى كنند) و شمشيرها را رها نسازند، جز با رضاى الهى.
(همان، ص 327)

عدالت گرايى در عزل و نصب كارگزاران مهدوى در عصر غيبت صغرا را، از بررسى نوع برخورد آن حضرت با برخى از مسئولان حكومتى كه كجروى را پيشه كارهايشان ساختند، مى ‏توان دريافت. براى نمونه، اين روايت كاملاً گوياى اين مطلب است:

ابوجعفر محمد بن على شلمغانى، معروف به ابن ابى الغراقى به عنوان دستيار سومين سفير ناحيه مقدسه – حسين بن ‏روح نوبختى – مشغول فعاليت بود. ايشان به ويژه در دوره اختفا و استتار حسين بن‏ روح، نقش اصلى را به عنوان جانشين وى ايفا مى ‏كرد و شيعيان به او مراجعه مى‏ كردند. ولى شلمغانى با وجود اين سابقه مهم و نيز جايگاه علمى ‏اش، راه انحراف در پيش گرفت و اين امر نه تنها به عزل و طرد وى انجاميد، بلكه سرانجام به صدور لعن او از سوى ناحيه مقدسه منجر شد.
(الغيبة، صص 183، 239، 248 و 251)

عدالت اقتصادى در حكومت مهدوى

اجراى عدالت اقتصادى به عوامل گوناگونى بستگى دارد كه از مهم‏ترين آنها، عدالت در بخش توليد و توزيع است. از نشانه‏ هاى اين‏گونه عدالت در دولت مهدى(عج)، اين است كه امكانات توليد به طور يكسان در اختيار همگان است و هر فرد مى ‏تواند از نعمت‏ها و موقعيت‏هاى طبيعى براى توليد مفيد بهره بگيرد.

بدين ترتيب، افراد بسيارى به حرفه سالم روى مى ‏آورند و هر كس به اندازه همت و توان خود فرصت رشد و پيشرفت مى ‏يابد. البته اين همه به منظور رفع نيازهاى واقعى جامعه است، يعنى توليد در مسير خواست‏ها و نيازهاى اجتماع. بنابراين، هم توليد كنندگان بهره‏مند مى ‏شوند و هم عموم جامعه به رشد و رفاه اقتصادى مى ‏رسند.
در عين حال، از عوامل مهم ظلم‏هاى اقتصادى، بى ‏عدالتى در زمينه توزيع است. تقسيم ثروت ملى به صورت نابرابر و غيرمنطقى، شكاف طبقاتى گسترده‏ اى را ميان درآمدها ايجاد مى ‏كند. از اين‏رو، تأثير عدالت مهدوى بر عرصه اقتصادى، تقسيم اموال عمومى به شكل مساوى در ميان مردم است. پيامبر اكرم(ص) مى ‏فرمايد:

به مهدى بشارتتان مى ‏دهم، او در ميان امت من برانگيخته مى ‏شود و ساكنان آسمان و زمين از او خشنود خواهند بود. او اموال را به درستى تقسيم مى ‏كند. مردى پرسيد: مقصود چيست؟ فرمود: [بيت ‏المال] به شكل مساوى ميان مردم تقسيم مى ‏كند.
(بحارالانوار، ج 51، ص 81)

امام باقر(ع) در روايتى فرموده است: «آن حضرت (اموال را) برابر تقسيم مى ‏كند و ميان همه مردم با نيكوكار و بدكار به عدالت رفتار مى ‏كند.»
(همان، ص 29)

از پى ‏آمدهاى عدالت اقتصادى در جامعه مهدوى، بهره ‏مندى همه افراد جامعه از يك زندگى مادى مطلوب و آبرومندانه است، به گونه ‏اى كه افراد نيازى به درخواست مال از ديگران نداشته‏ باشند.
زندگى در اين سطح از رفاه، همراه با رشد عقلانى و پاكى درون و ريشه‏كنى صفات رذيله‏اى چون حرص و طمع از دل و جان انسان‏ها، همان حيات طيب است كه خداوند مى ‏خواهد. زندگى ‏اى كه در ساحت آن، رشد و تعالى معنوى مردم بهتر و سريع‏تر باشد. امام صادق(ع) درباره برخوردارى مردم از اين سطحِ زندگى مى ‏فرمايد:

هنگام قيام قائم ما، زمين با نور خدايى روشن شود و شما به جست و جوى اشخاصى برمى ‏آييد كه مال يا زكات بگيرند و كسى را نمى ‏يابيد كه از شما بپذيرد و مردمان همه به فضل الهى بى ‏نياز گردند.
(همان، ج 52، ص 337)

عدالت قضايى در حكومت مهدوى

در تمامى جوامع بشرى، امر قضاوت جايگاهى ويژه دارد. شاهرگ حيات اين دستگاه، اجراى عدالت در آن است. دادگسترى نيز تنها براى گسترش عدل و داد تأسيس شده است.
در عصر حاكميت مهدى(عج)، عدالت در همه زواياى زندگى اجتماعى جريان مى ‏يابد. اين عدالت به دستگاه ‏هاى قضايى هم نفوذ مى ‏كند و جريان دادرسى را بر اساس حق و عدل تنظيم خواهد كرد. از برخى روايت‏ها چنين برمى ‏آيد كه امام مهدى(عج) در قضاوت، مانند جد بزرگوارش اميرالمؤمنين على(ع) عمل مى ‏كند و براى گرفتن بى ‏كم و كاست حقوق مردم اصرار دارد؛ حتى اگر حق كسى زير دندان ديگرى باشد، از زير دندان آن غاصب بيرون مى‏ كشد و به صاحب حق بازمى ‏گرداند.
(منتخب الاثر، ج 2، ص 332)

در زمان حكومت آن دادگستر جهان، چنان عدالت مهدوى همگانى مى ‏شود كه مردگان آرزو مى ‏كنند كه به زندگى بازگردند و از بركات عدالت او بهره مند شوند.
(همان، ص 65)

امام صادق(ع) درباره عدالت قضايى در دولت مهدوى مى ‏فرمايد:

دنيا به پايان نخواهد رسيد تا آنكه مردى از خاندان من ظهور كند. وى به شيوه داوود(ع) حكم خواهد كرد بينه نخواهد خواست و به هر كس حقش را اعطا خواهد كرد.
(بحارالانوار، ج 52، ص 338)

ره ‏آورد چنين داورى عادلانه اين است كه حتى اگر مظلومى نتواند براى اثبات حق خود به شاهد و گواهى دست يابد، به سبب اين گونه قضاوت به حق خود خواهد رسيد.

در انتظار عدالت مهدوى

حضرت مهدى(عج) كارگزاران ناشايست قضايى را بركنار مى‏ كند و آنان را كه سيرت پسنديده دارند، به كار مى ‏گمارد. شيوه مديريتى ايشان در بركنارى عمال ادارى، همانند سيره امام على(ع) است. در جامعه مهدوى هيچ‏گونه نيرنگ بازى وجود ندارد و سيره كارگزاران او بر مدار عدل و قوانين عادلانه خواهد بود.

امام مهدى(عج) پس از ظهورش خود، عادلانه حكم مى ‏كند و جامعه حكومتى خود را با فرهنگ عدالت پايه ‏ريزى خواهد كرد. در اين جامعه، عدالت، معيار و ملاك سنجش همه چيز است و همگان بايد خود را با معيار عدالت مهدوى بسنجند و راه صحيح عدل و سعادت را انتخاب كنند تا ظلم و تبعيض به كلى از جامعه برچيده شود.

عدل موعود، در دعاى امام رضا(ع) براى صاحب الامر، به گونه‏اى بسيار زيبا تصوير شده ‏است:

خدايا با قيام او ظلم و ستم را نابود ساز و بميران و عدالت را ظاهر ساز و بر فراز آور، با قيام او دين محض الهى را جلوه‏ گر كن كه از هر كژى و بدعتى بركنار و پاكيزه است. خدايا با نور عدالت او ظلمت‏ هاى تو در توى ستمگران را برملا كن و آتش كفر با حلاوت عدالت او خاموش‏ گردان.
(الطوسى، مصباح المجتهد، ص 409)

به راستى كه نام زيباى اباصالح، حلاوت‏بخش كام دل‏هاست و شميم عدل را در رواق جان‏ها مى‏ افشاند. امروز نگاهمان را فرش راهشان ساخته ‏ايم تا مگر آن عدالت‏ گستر منتظر از راه برسد و قسط و عدل را تحفه جهانيان منتظر سازد و ما همچنان در انتظار طلوعى نشسته ‏ايم كه در آن، جهان را زير پر و بال عدالت و رحمت خويش خواهد گرفت. ان شاء اللَّه.

منبع:

http://rasekhoon.net

 

منبع برگفته شده : سراج نت

بدون پاسخ برای "عدالت گسترى در حكومت مهدوى"

نوشتن نظر


  • admin: سلام با تشکر از شما . مطلب خواسته شده در سایت قرار گرفت. از دیدگاه شما سپاس گزارم.
  • SVD: سلام. تشکر از ادمین مطالب سایت عالیه.عکس های میدون تیر چی شد؟
  • Ali: عجب انتخابی ،حضرت آقا داشتند... فتبارک الله احسن الخالقین

آمار گیر سایت